Trang chủ »

Vì sao chúng ta thua hàng giả?

Vì sao chúng ta thua hàng giả?
(Ngày đăng: 29-12-2018 10:06:17)
Bất chấp sự nỗ lực của nhiều cơ quan chức năng, vấn nạn hàng giả ở Việt Nam ngày càng gia tăng. Để đấu tranh chống hàng giả, cần có sự đồng thuận từ cả cộng đồng.

Hàng giả hoành hành

Theo thống kê của Cục Cảnh sát kinh tế (Bộ Công an), từ năm 2004 đến hết năm 2012, lực lượng cảnh sát kinh tế toàn quốc đã phát hiện, điều tra, khám phá được 2.771 vụ sản xuất, buôn bán hàng giả. Số vụ có xu hướng tăng mạnh qua các năm, cụ thể năm 2004 chỉ có 60 vụ, nhưng năm 2012 đã có 554 vụ. Hàng giả sản xuất từ nước ngoài được nhập lậu vào Việt Nam phần lớn là thành phẩm hoàn chỉnh, trong đó có 80% hàng giả nhập lậu từ Trung Quốc. Những sản phẩm này còn cạnh tranh trực tiếp với hàng chính hiệu như dầu gội đầu của Unilever Việt Nam, phụ tùng xe máy mang thương hiệu Honda, hóa mỹ phẩm hiệu Debon, Shiseido, phụ tùng ô tô hiệu Toyota, Daewoo, quần áo, giày dép hiệu Gucci, Adidas, Nike, đồ điện gia dụng hiệu Philip, National...

kiểm tra hàng hóa 

Quản lý thị trường đang kiểm tra hàng hóa. Ảnh minh họa

Trong các mặt hàng giả, nhóm hàng giả có tác hại đối với sức khỏe hoặc sự an toàn của người dân là đáng lo ngại nhất. Số liệu từ Tổng cục Hải quan cho biết trong 5 năm gần đây, đã phát hiện, bắt giữ 14.400 chai rượu giả nhãn hiệu Stolichnaya, 93.820 bao thuốc lá giả Vinataba, 7.729 lọ mỹ phẩm, 137.728 lon nước ngọt giả nhãn hiệu Arabao... Những loại hàng giả với chất lượng không được kiểm nghiệm này sẽ gây tác hại khôn lường đối với người sử dụng. Ông Nguyễn Việt Hùng - Phó cục trưởng Cục Quản lý dược (Bộ Y tế) cho biết: “Tỷ lệ thuốc kém chất lượng trên tổng số mẫu lấy để kiểm tra là 3%, tỷ lệ thuốc giả là 1%. Hoạt động kinh doanh sản xuất thuốc giả có lợi nhuận rất cao, do vậy các tổ chức, cá nhân tội phạm không ngần ngại áp dụng mọi thủ đoạn để có thể qua mắt cơ quan chức năng và người dân. Hầu hết thuốc giả đều được sử dụng kỹ thuật công nghệ cao để sản xuất, với mẫu mã bao bì y như thật nên rất khó phân biệt bằng mắt thường. Thuốc giả có lượng dược chất rất ít, hầu như không có hoặc có quá nhiều... không có tác dụng chữa bệnh mà còn gây nguy hiểm cho sức khỏe người sử dụng”.

Luật thiếu, lực lượng mỏng

“Trong 5 năm gần đây, các vụ hàng giả được xử lý ở mức quá nhẹ, chưa đủ sức răn đe, vì hầu hết vụ án hàng giả được đưa ra xét xử chỉ phải nhận án treo”.

Ông Trần Hùng - Phó cục trưởng Cục Quản lý thị trường (Bộ Công thương)

Sự gia tăng về số lượng và tinh vi về thủ đoạn xâm nhập của hàng giả khiến các cơ quan chức năng rất “đau đầu” để tìm biện pháp phát hiện, xử lý. Theo Đại tá Trần Đức Vĩnh - Phó cục trưởng Cục Cảnh sát kinh tế: “Hàng giả trước đây thường dễ phát hiện do chất lượng và hình thức không giống hàng chính hiệu; nhưng ngày nay nhiều mặt hàng thật giả lẫn lộn rất khó phân biệt và nhận biết. Việc nhái kiểu dáng, nhãn hiệu không chỉ được thực hiện trong nước mà còn được sản xuất ở nước ngoài và đưa vào Việt Nam tiêu thụ, kể cả tem chống giả rất tinh vi”.

Ông Trần Hùng - Phó cục trưởng Cục Quản lý thị trường (Bộ Công thương) cho biết: “Đối tượng sản xuất hàng giả đã có sự phân công chặt chẽ, có đối tượng chuyên sản xuất bao bì, tem nhãn; hàng giả được sản xuất dưới dạng gia công chưa hoàn chỉnh ở một nơi, sau đó đặt gia công ở một nơi khác để lắp ráp, đóng thành phẩm; thành phẩm sau khi có đơn đặt hàng mới được gắn nhãn mác giả để giao cho người mua. Thậm chí, hàng giả còn đăng ký tên doanh nghiệp trùng với nhãn hiệu đã được bảo hộ để lừa người tiêu dùng. Do hàng giả sản xuất đến đâu tiêu thụ đến đó, không cất trữ, đối tượng vi phạm đa dạng ở khắp nơi... nên lực lượng chức năng rất khó phát hiện”.

Ngoài ra, một trong những khó khăn của cuộc chiến chống hàng giả là lực lượng nghiệp vụ mỏng về số lượng, trang thiết bị thiếu thốn và trình độ phân biệt hàng giả còn chưa cao. Ông Nguyễn Phi Hùng nhấn mạnh: “Quy định của pháp luật còn chưa đồng bộ, trong khi việc trao đổi thông tin giữa các cơ quan chức năng cũng như các doanh nghiệp còn chưa chặt chẽ, thường xuyên cũng làm hạn chế hiệu quả công tác chống hàng giả”.

Đại tá Trần Đức Vĩnh - Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát kinh tế: “Để chống hàng giả hiệu quả, cần hoàn thiện các quy định của pháp luật; tăng cường năng lực của các cơ quan thực thi pháp luật, tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật, vận động toàn dân tham gia phòng ngừa, đấu tranh chống sản xuất, buôn bán hàng giả. Cần lập quỹ đấu tranh chống hàng giả để có kinh phí phục vụ công tác tuyên truyền, phát hiện, điều tra, giám định, tiêu hủy hàng giả. Ngoài ra, cần tăng cường hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng chống hàng giả”.

“Hàng giả được tuồn vào Việt Nam qua đường bộ, đường biển, hàng không và bưu điện với nhiều thủ đoạn tinh vi như cất giấu hàng hóa trong người, trong hàng lý, chia nhỏ số lượng hàng để gửi về nhiều địa chỉ, nhiều người nhận, vận chuyển qua lối mòn đường bộ bằng cách xé lẻ hàng hóa rồi đóng gói vào các bao tải hoặc hộp carton gửi trên xe khách... Đặc biệt, hàng hóa thuộc loại hình tạm nhập tái xuất, do phương thức vận chuyển chủ yếu là container, quãng đường vận chuyển dài, qua nhiều địa bàn, có thời gian lưu lại Việt Nam rất lâu, khối lượng hàng rất lớn... nên việc trà trộn hàng giả càng khó phát hiện”.

Ông Nguyễn Phi Hùng - Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan.